Kwaliteit en complexiteit

Onderwijs is mijn favoriete complexe systeem. “When you’re dealing with complexity, you’re always in trouble”. Vrolijker geformuleerd: niemand heeft het ultieme recept voor onderwijskwaliteit, daarvoor is het een veel te complexe aangelegenheid.

Moeten we nu bij de pakken gaan neerzitten? Zeker niet, maar het is wel oppassen geblazen! Ik ben door de Zuidafrikaanse hoogleraar Mark Swilling geïnspireerd tot incrementeel radicalisme. Dat betekent dat je een radicaal einddoel nastreeft (in zijn geval een rechtvaardige en duurzame wereld) en daar probeert te komen door steeds kleine stappen te nemen die écht zichtbaar werken (incrementeel).

Dat je met een complex systeem te maken hebt, vraagt om voorzichtigheid en moed. Voorzichtigheid om niet in de valkuil te stappen dat je het wel eens even zal oplossen met een groots en meeslepend plan en moed om toch die kleine stappen te zetten, ook al lijkt het moeilijk of gevaarlijk. En dan steeds goed kijken wat er gebeurt: een complex systeem kan immers heel onverwachte uitkomsten opleveren!

Wat betekent dit inzicht voor onze visie op onderwijs en onderwijskwaliteit? Daar ga ik graag met je over in gesprek!